گرامیداشت مناسبت جهانی بیماری های زئونوز

بر اساس ارزیابی‌های علمی منتشرشده در سال‌های اخیر، زئونوزها سالانه حدود ۲.۵ میلیارد مورد ابتلا و ۲.۷ میلیون مرگ در جهان ایجاد می‌کنند و نزدیک به ۷۵ درصد تهدیدهای نوظهور عفونی را شامل می‌شوند .

این بیماری‌ها علاوه بر پیامدهای انسانی، خسارت‌های گسترده‌ای بر سلامت دام، امنیت غذایی، اقتصاد و پایداری محیط‌ زیست وارد می‌کنند.

مطالعات بار بیماری جهانی نشان می‌دهد که مناطق آفریقا، جنوب آسیا و بخش‌هایی از آسیای جنوب‌ شرقی بیشترین بار زئونوزها را تجربه می‌کنند؛ به‌ویژه در کشورهایی با شاخص توسعه اجتماعی–اقتصادی پایین، که دسترسی محدود به خدمات سلامت و پوشش مراقبتی، خطر مرگ‌ومیر و ناتوانی ناشی از این بیماری‌ها را افزایش می‌دهد .

در این میان، بیماری‌هایی مانند هاری، کیست هیداتید، سیستی‌سرکوز، بروسلوز و لپتوسپیروز از جمله زئونوزهای دارای بار قابل توجه هستند؛ به‌طور مثال، بار جهانی هاری در سال‌های اخیر حدود ۵.۹ میلیون سال عمر تعدیل‌شده با ناتوانی (DALY) برآورد شده است که نشان‌دهنده شدت اثرات انسانی و حیوانی این بیماری است .

افزایش تماس انسان با حیات‌وحش، تغییرات کاربری اراضی، شهرنشینی سریع، تغییرات اقلیمی و جابه‌جایی گسترده جمعیت، از عوامل کلیدی گسترش زئونوزها محسوب می‌شوند.

این روندها سبب شده‌اند که رخدادهای کوچک انتقال بیماری از حیوان به انسان، در صورت نبود نظام‌های پایش و پاسخ‌گویی کارآمد، به سرعت به اپیدمی‌های منطقه‌ای و حتی پاندمی‌های جهانی تبدیل شوند .

در چنین شرایطی، رویکرد One Health (یک سلامت) به عنوان چارچوبی علمی و بین‌رشته‌ای، نقش حیاتی در پیشگیری، پایش و کنترل بیماری‌های مشترک دارد.

این رویکرد با ادغام دانش پزشکی، دامپزشکی، محیط‌ زیست و علوم اجتماعی، امکان مدیریت مؤثرتر خطرات و کاهش بار بیماری را فراهم می‌کند. شواهد نشان می‌دهد که تقویت نظام‌های مراقبت، افزایش تراکم پزشکان و بهبود پوشش سلامت، ارتباط مستقیم با کاهش بار زئونوزها دارد .

دانشگاه تهران در روز جهانی بیماری‌های مشترک انسان و دام، بر اهمیت ارتقای آگاهی، توسعه نظام‌های پایش، تقویت همکاری‌های بین‌رشته‌ای و توجه به سلامت محیط‌ زیست تأکید می‌کند.

مدیریت علمی زئونوزها نه‌ تنها برای حفاظت از سلامت انسان و دام ضروری است، بلکه برای پایداری اکوسیستم‌ها، امنیت غذایی و توسعه پایدار کشور نیز اهمیت بنیادین دارد.

جهت دسترسی و مطالعه پوستر مربوطه اینجا کلیک کنید